کابوس زندگی

توی مترو نشستم. چشمانم را میبندم تاکمی استراحت کنم. خوبی ایستگاه اول مترو این است که جا برای نشستن پیدا میشود. صدای دو نفر که روبهرویم نشستهاند به گوشم میرسد. با خودم فکر میکنم کاش گوش هم مثل چشم پلک داشت تا هر وقت حوصله نداشتی گوشهایت را هم میبستی تا چیزی نشنوی!

- شبها خیلی بد میخوابم! تا خوابم می بره کابوس میبینم و از خواب میپرم! همیشه هم یک خواب تکرار می شه!

- یک خواب؟ چه خوابی؟

- خواب میبینم، مادرم زنده است، بعد که از خواب میپرم و یادم می افته دوساله مرده راحت می شم!

بیاراده چشمانم را باز میکنم. گوینده خانمی است حدوداً چهلوپنجساله، با نگاهی نگران و دستانی لرزان! فکر کردم یا او اشتباه گفته یا من اشتباه شنیدم، مگر میشود زندهبودن مادر به کابوس تبدیل شود!

- این حرفها را آدم به کی می تونه بگه! خدا شاهده من مامان را خیلی دوست دارم، دلم براش تنگ می شه، ولی تو که میدونی وقتی بود...

- خدا بیامرزدش، اخلاقهای خاصی داشت.

- به روح خودش قسم، دلم میخواست بود، یه کم مهربون تر بود، ولی ...

صدایش میلرزد. دستانش میلرزد، همه وجودش درست مثل یک بچه کوچک میلرزد.

- می دونی، هر شب براش دعا می خونم، خیرات می دم، همیشه سر نمازم می گم من هیچی ازش به دل ندارم، ولی خوب الآن زندگیام خیلی آرومه، خیلی بهتر زندگی میکنم. به خودم می گم نکنه من آدم بدی هستم، نکنه نباید الآن هم آروم زندگی کنم!

ادامه حرفهایشان را نمیشنوم. همان چند جمله آنقدر شوکهام کرده که کلاً حواسم پرت میشود. نمیدانم آن مادر خدابیامرز که بوده، نمیدانم زندگی این زن چگونه بوده و حالا چطور است. ولی با خودم فکر میکنم چرا یک نفر باید طوری زندگی کند که وقتی فوت کرد، یا نه مگر نبودن فقط مرگ است؟ چرا یک نفر باید بهگونهای زندگی کند که وقتی به هر علتی نیست، دیگران راحتتر و شادتر باشند؟

گیج شدهام. تابهحال از این زاویه به روابط آدمها نگاه نکردهام. کسانی که قوانین خاص و غیرقابل تغییری در زندگی دارند و نمیشود راحت با آنها کنار آمد، کسانی که با رفتار و گفتارشان دیگران را آزار میدهند، کسانی که نمیتوانی در حضورشان راحت باشی و همین کسان وقتی نیستند همه آسوده و راحت زندگی میکنند.

همه ما با چنین افرادی سروکار داشتهایم، یک همکار، یک دوست، یک مدیر، یک فامیل کسی که وقتی نیست یا جمع را ترک میکند همه یکنفس راحت میکشند!

به آن دو نفر نگاه میکنم. زن از مسافرتی که رفته صحبت میکند و هر دو دقیقه یکبار از دوستش میپرسد: یعنی کار اشتباهی کردم به سفر رفتم؟ مامان مسافرت دوست نداشت!

و دوستش برایش توضیح میدهد که سفر بخش عادی زندگی است و الآن که مادرش نیست او میتواند برخلاف قوانین عجیبوغریب آن خدابیامرز زندگی کند و بگذارد خودش و شوهر و بچههایش یکنفس راحت بکشند!

حال آن زن واقعاً بد است. کاملاً مشخص است که بر سر دوراهی مانده است. از یکسو میخواهد زندگی عادی داشته باشد و از سویی دچار عذاب وجدان شده و احساس میکند به مادرش خیانت کرده است!

به مقصد رسیدهام. میخواهم پیاده شوم. نگاهی به زن میکنم. ساکت است و به نقطهای نامعلوم خیره شده و در افکارش غوطهوراست.

قطار میایستد، پیاده میشوم ولی ذهنم بدجوری مشغول شده است. یاد شعری از سعدی می افتم:

ظالمی را خفته دیدم نیمروز

گفتم این فتنه است خوابش برده به

وان که خوابش بهتر از بیداری است

آنچنان بد زندگانی مرده به

فکر کردم طفلک سعدی نمیدانسته دورانی میرسد که در آن افرادی هستند که پس از مرگ نیز دیگران را راحت نمیگذارند، که دیدنشان در خواب میشود کابوس زندگان، که زندگی را آنقدر سخت میگیرند که تبدیل میشود به جریانی سخت و تلخ، که نمیدانند با این رفتارشان چقدر دیگران را آزار میدهند و اجازه شاد بودن را از آنان میگیرند.

سرگیجه گرفتهام. فاتحهای برای آن مادر درگذشته میخوانم شاید کمی آرام شوم. فکر کردم شنیدن این مکالمه باید درسی برایم باشد. باید بیاموزم طوری رفتار کنم که زندگی را برای دیگران تلخ نکنم. باید آدمی باشم که دیگران برای آمدنم لحظهشماری کنند نه رفتنم و از همه مهمتر باید جوری باشم و جوری بروم که پس از رفتنم حالا هر نوع رفتن که باشد دیگران خشنود نشوند و از همه مهمتر زندگی من نباید کابوس زندگی دیگران باشد.

فاتحه تمام شد، نفس عمیقی میکشم و از پلههای ایستگاه مترو بالا میروم. خشنودم که گوش آدمی پلک ندارد و گاهی مجبور میشود گفتگوهایی را بشنود تا از آنها درس بگیرد. وارد خیابان میشوم. خورشید گرم به صورتم میتابد. به آفتاب و آسمان لبخند میزنم و سعی میکنم از لحظهلحظه زندگی، این نعمت بینظیر خداوند لذت ببرم و دیگران را در این لذت شریک کنم.