مرحوم سید 1 1 1 فرزند مرحوم سیدعلی سیدقاسم متولد سال ۱۲۷۹ ندوشن بود . وی که از دوران کودکی قرائت قرآن و آشنایی با خط و کلام فارسی و عربی را در نزد مادر مکتبخانه دارش ملاشهربانو آموخته بود از قریحه سرشاری در زمینه اشعار طنز و حکمی برخوردار بود و اشعارش به جهت پرداختن به مضامین اجتماعی بخصوص نابرابری ها و بی عدالتی های ناشی از نظام ارباب و رعیتی در میان توده مردم شهرت و رواج زیادی یافته بود و همواره در محافل و مجالس مختلف به قرائت اشعار خود می پرداخت . سیدغضنفر سرانجام در سال ۱۳۴۲ در ندوشن درگذشت و در حسینیه علیاء به خاک سپرده شد . از نمونه اشعار وی می توان به شعر معروف «مظفرنامه» اشاره داشت که در قالب گفتگوی پدر و پسر در مذمت دست اندازی به اموال موقوفه نکات طنز و حکمت آموزی را بیان داشته است :
ای مظفر خواب میدیدم تو هم خان میشوی
در ندوشن جزءِ ملّاکین و اعیان میشوی
تا توانی بر ضعیفان و فقیران باج کن
هفت خانه را به یک دیگ ای پسر محتاج کن
زنگ بولؤلؤ بجنبان بر در گوش همه
تا مطیع امر تو گردند با صد واهمه
مردمی خر کن که بر آنها سواری ها کنی
ور نه باید جان بابا بردباری ها کنی
گر شوند این مردمان از علم و صنعت با خبر
زیر بار تو نمی مانند ای جان پدر
خوش بزیّ از نام خانی ات که نفع این سِمَت
چون الاغت آب نوشد جمله گویند عافیت
زین مراتع ای پسر گر خان شدی حق میبری
سودها از مردم نادان احمق میبری
در امور آب و میرابی دخالت میکنی
مردمی را بهر نفع خویش آلت میکنی
بیست جرّه آب اگر داری چهِل نیم جرّه کن
هر رعیت را جداگانه بدان مش کرّه کن
در ندوشن خوردن موقوفه ننگ و عار نیست
بهر اخذ دخل کاری بهتر از این کار نیست
آن فلان زیدی که میبینی شده گردن کلفت
ثروتش باشد ز اخّاذی و موقوفات و مفت
در ندوشن خوردن موقوفه فخرالاکلون
شیخنا ، ساداتنا ، اعیانُ کلٌ اجمعون
پیروی کن از بزرگان را که از فخر سلوک
گفت پیغمبر که : الناسٌ علی الدین الملوک
میهمانی کن رییس ثبت میرت میکند
زآسیاب و آب و ملک وقف سیرت میکند
خوف منما جان بابا زآن فلان والا نسب
چون رطب خورده که نتوان منع کردش از رطب
از کفن تا نوره تا خشت لحد ای جان باب
ثبت کن ، خوفت نباشد هیچ از روز حساب
هر که گوید خوردن موقوفه نکبت آور است
در جوابش گو که حرفت کی محل باور است؟
ثبت کن موقوفه ها را بی چه چیز و بی چطور
هرچه کردی ای پسر ، ملک علی آباد و مُوْر
ای پسر هر دم بخور هر شب بخور هر روز خور
سعی بنما ای پسر موقوفه ی زرّو بخور
ای پسر موقوفه را با جهد و با تندی بخور
رو به هفتهر ای پسر موقوفه ی گودی بخور
وقف سادات و فقیر و بیوه زن پامال کن
مثل مرحوم فلانی ، گور خود کاه مال کن
گرچه او در خوردن موقوفه ریشش شد سفید
لیک با چشم طمع بر پسته اش دارد امید
رو مکن باور اگر گفتند میگردی ذلیل
هرچه کردی ای پسر با وقف ابناء السبیل
جواب مظفر با پدر :
این نصیحت ها که کردی جان بابا سر به سر
من نمیخواهم شنیدن زین سخنها در گذر
ای پدر جان نخل ظلمن در جهان پادار نیست
هیچ ظالم را به خوبی در جهان آثار نیست
منتهای وقف خوردن جان بابا کوری است
از فیوضات دچارش عاقبت مهجوری است
دیده بگشا و ببین بگذشتگان را سر به سر
اندر این عالم زیان و اند آن عالم ضرر
بر صفوف رسته ی موقوفه خواران کن گذر
حال هر یک را که میخواهی به دقت کن نظر
گر به یک گوشه کناری میرود زیدی خرش
خوش بود شهنامه بابا گر بخوانی آخرش
کار عاقل نیست بابا خوردن املاک وقف
مور بگریزد از آنجایی که ریزد خاک وقف
ای پدر بردی تو نام وقف لرزان شد تنم
کشف این اسرار را انداختی برگردنم
یک شبی در خواب دیدم عرصه ی یوم القیام
خلق عالم را همه در گیر و دار انتقام
صحن صحرای قیامت چون مس بگداخته
بس هژبران ژیان دلها ز وحشت باخته
انبیاء و اولیاء و اتقیاء هر سلسله
هر یکی در گوشه ای در اهتزاز و ولوله
پس بیاوردند دفترهای میزان و حساب
خلق را میشد سؤال و جمله دادندی جواب
زان میان دیدم که جمعی با دوصد قهر و عتاب
میکنشدیشان به پای کیل و میزان با شتاب
در غضب شد کردگار و گفت گم سازیدشان
این گنه کاران به قعر دوزخ اندازیدشان
زین بشارت ساکنان قعر نیران زار زار
گریه افتادند کای یکتای حی ، پروردگار
سوزش دوزخ برای کیفر ما بس نبود؟
از چه رو بر آتش قهر تو یاهو برفزود؟!
جستم از وحشت زخواب و شد تنم لرزان چو بید
رخ به خاک تیره بنهادم بگفتم یا حمید
من همه رزقی زتو خواهم به غیر از مال وقف
لحم میّت میدهم ترجیح بر اموال وقف
روز محشر پای میزان در حضور دادگر
یک تنه باید چه گویم با بسا میلیون نفر
یا سرم بردار و جانم را به حق تسلیم کن
یا مرا جان پدر ، شغلی دگر تعلیم کن
برچسب:
نویسنده: کسری امیری